Mali müşavirler, vergi mükellefleri ile kamu otoritesi arasında aracılık işlevi üstlenen meslek mensuplarıdır. Yerine getirdikleri görevleri itibariyle, mali şeffaflığın sağlanması ve vergi tabanının korunması açısından stratejik bir rol oynamaktadırlar. Bu aktörler, kayıt dışı faaliyetlerin sınırlandırılmasında ve vergi kayıplarının önlenmesi sürecinde önemli bir aktör olarak değerlendirilmektedir. Kayıt dışı ekonomi, bireylerin ekonomik çıkarlarını en üst düzeye çıkarma yönündeki eğilimleri ile devletin denetim, vergilendirme ve sosyal güvenlik mekanizmalarındaki yapısal aksaklıkların kesişiminden doğan, çok boyutlu ve karmaşık bir olgudur. Bu olgu, yalnızca mali sistemin işleyişini zayıflatmakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomik düzenin sürdürülebilirliği ve toplumsal adalet açısından da kritik sonuçlar doğurmaktadır. Kayıt dışı ekonomiyi önlemede en güçlü yöntemlerden biri, mükelleflerin sürekli bir vergi denetimi altında olduklarını bilmelerine bağlıdır. Bu çalışmada mali müşavirlik mesleği ve meslek mensupları kapsamlı biçimde incelenmiştir. Ardından kayıt dışı ekonomi çok yönlü olarak değerlendirilmiştir. Kamusal bir sorumluluk üstlenen mali müşavirlerin, vergisel süreçlerden kaynaklanan kayıt dışı ekonomiyle mücadelede üstlenebileceği rol tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mali Müşavir, Kayıt Dışı Ekonomi, Denetim. JEL Sınıflandırma Kodları: M41, E26, H8.
Eğitim harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkileri literatürde tartışılan bir konudur. Ancak eğitim harcamalarının, işsizlik ve cari denge üzerine etkilerini konu alan çalışma oldukça azdır. 2001 krizi sonrası ekonomide birçok yapısal reformların hayat geçirilmiştir. 2001-2020 dönemi için gerçekleştirilen analizlerde uzun dönemde Türkiye’de eğitim harcamaları ile ekonomik büyüme, işsizlik ve cari denge arasında bir eşbütünleşme ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bir başka ifadeyle eğitim harcamaları ile ekonomik büyüme, işsizlik ve cari denge uzun dönemde birlikte hareket etmektedir. Bunun yanında kısa dönemde ise eğitim harcamalarından ekonomik büyümeye ve ekonomik büyümeden eğitim harcamalarına doğru çift yönlü, eğitim harcamalarından işsizliğe doğru tek yönlü ve cari dengeden eğitim harcamalarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim Harcamaları, Ekonomik Büyüme, İşsizlik, Cari Denge, Eşbütünleşme Analizi. JEL Sınıflandırma Kodları: A10, A12, A29