VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

* Doktora Öğrencisi, Hacettepe Üniversitesi- ** Doç.Dr, Hacettepe Üniversitesi, İİBF

Muhammed AYBER* - Debi KONUKCU ÖNAL**





  • Bu makale, vergi gelirlerinin belirli harcama amaçlarına kurumsal düzeyde bağlanması uygulaması olan “Gelir Tahsisi” (Earmarking), anayasal iktisat ve kamusal tercih kuramı çerçevesinde vergi tasarımının bir unsuru olarak ele almaktadır. Geleneksel kamu maliyesi yaklaşımının bütçe bütünlüğü ve tahsis etkinliği gerekçesiyle mesafeli durduğu bu uygulama, bu çalışmada mali bir istisna olarak değil, politik belirsizlik altında gelir kullanımına ilişkin takdir yetkisini sınırlandıran kurumsal bir taahhüt mekanizması olarak kavramsallaştırılmaktadır. Çalışma, Knut Wicksell ve Erik Lindahl’ın fayda ilkesi yaklaşımından James M. Buchanan’ın anayasal iktisat çerçevesine uzanan teorik hattı modern politik ekonomi literatürüyle birlikte değerlendirmektedir. Bu çerçeveye ek olarak, 30’dan fazla OECD ve Avrupa ülkesini kapsayan karşılaştırmalı veri seti üzerinden çevre vergisi gelirleri ile kamu çevre harcamaları arasındaki kurumsal ilişki örüntüleri incelenmektedir. Ward hiyerarşik kümeleme yöntemi, gelir ve harcama bağlantısının kurumsal rejimlerini keşifsel düzeyde ortaya koymaktadır. Bulgular, earmarking’in bütçe bütünlüğüne yönelik istisnai bir sapma değil, vergi tasarımında güvenilirlik ve taahhüt sorunlarına kurumsal bir mali araç olarak yorumlanabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Earmarking, Çevre Vergileri, Anayasal İktisat, Gelir Tahsisi, Zaman Tutarsızlığı. JEL Sınıflandırma Kodları: H23, H41, K32, Q58.