VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

* Doç. Dr., İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi-** Prof. Dr., İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Pelin MASTAR ÖZCAN* - Gül KAYALIDERE**





  • Kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsilatı, devletin, hizmet sunumunda sürdürülebilirliği sağlaması açısından büyük öneme sahiptir. Ancak, vergi borcu olan mükellefler çeşitli nedenlerden dolayı vadesinde borçlarını ödememektedir. Dolayısıyla, idare tarafından, 6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında cebri tahsil süreci başlatılması gerekecektir. Süreç ise ödeme emrinin mükellefe tebliğ edilmesi ile başlar. Vergi uygulamaları incelendiğinde, son yıllarda, kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması ile ilgili kanunlarla mükelleflere ödeme kolaylıklarının sunulduğu görülür. Borçlu mükellefe sağlanan bu avantaj hem yargının yükünü hafifletir hem de kamu gelirlerinin artışını destekler. Yapılandırma şartlarını yerine getirmeyen mükellefler için ise, cebri tahsil işlemlerinin devamı ve daha önce tebliğ edilen ödeme emirlerinin geçerliliği yargı kararlarında açıkça görülür. Çalışma, öncelikle, ödeme emrine itirazı mükellef hakları kapsamında irdelemekte ve dava açma hakkı özelinde incelemektedir. Sonrasında, borçlu mükellefin, borcunun yeniden yapılandırması kapsamında idare tarafından düzenlenen ödeme emrine itirazı yargı kararları bağlamında değerlendirilmiştir. Son yıllarda, ödeme emrine ilişkin davaların “Yeniden Yapılandırma Kanunları” çerçevesinde yapılandırılan kamu borçları üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Danıştay kararları incelenmiş ve yapılandırma hükümlerine uymayan mükelleflerin itirazlarının reddedildiği saptanmıştır. Çalışma, bu tespit ile literatürde az sayıda örneği olan alana katkı sunmaktadır. Ayrıca, mükellef hakları ve vergiye gönüllü uyumu destekleme kapsamında uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. Yapılandırma hakkı kazanan mükelleflerin ilgili borca ait cebri tahsilat işlemleri yapılandırma süreci sonuna kadar durdurulabilir ve bu hak yasal olarak güvence altına alınabilir. Vergi idareleri ödeme emri düzenlemeden önce kendi sistemleri içinde ön inceleme yapmalıdır. Yapılandırma sürecindeki mükelleflerin bilgileri ile ödeme emri düzenleme sistemlerinin entegre çalışması sağlanmalıdır. Mükelleflere, yapılandırma ile ilgili bilgiler (taksit tarihleri, olası ihlaller ile ilgili uyarılar) E-Devlet ve GİB sistemleri üzerinden iletilebilir. Anahtar Kelimeler: Mükellef Hakkı, Ödeme Emri, Dava Açma Hakkı. JEL Sınıflandırma Kodları: K34,H20