Vergi uyumu, kamu gelirlerinin sürdürülebilirliği
açısından kritik öneme sahip olmakla birlikte
yalnızca denetim ve ceza mekanizmalarıyla
açıklanamayacak çok boyutlu bir olgudur. Bu
çalışma, vergi uyumunu davranışsal mikro iktisat
perspektifinden ele alarak klasik caydırıcılık
yaklaşımı ile gönüllü uyum temelli davranışsal
yaklaşımı karşılaştırmalı biçimde incelemektedir.
Sınırlı rasyonalite, sosyal normlar, adalet algısı,
vergi ahlakı ve kurumsal güven gibi faktörlerin
mükellef davranışı üzerindeki etkileri analiz
edilmiştir. Literatür bulguları, bireylerin yalnızca
yaptırım tehdidiyle değil, içsel motivasyon ve
toplumsal aidiyet duygusuyla da vergi ödeme
eğilimi gösterebildiğini ortaya koymaktadır. Türkiye
bağlamında ise vergi politikalarının ağırlıklı olarak caydırıcılık temelli tasarlandığı, gönüllü
uyumu güçlendiren davranışsal araçların sınırlı
kaldığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, kalıcı
ve sürdürülebilir vergi uyumu için adalet algısını,
güveni ve sosyal normları güçlendiren davranışsal
politika araçlarının geliştirilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Vergi Uyumu, Davranışsal
İktisat, Vergi Ahlakı; Adalet Algısı, Gönüllü
Uyum.
JEL Sınıflandırma Kodları: H26, D91, D81,
H21.